Објаснето признавање и извршување на странски пресуди

Во многу национални и меѓународни трговски договори, тие често имаат тенденција да организираат арбитража за решавање на деловни спорови. Ова значи дека предметот ќе биде доделен на арбитер наместо на национален судски судија. За да се заврши имплементацијата на арбитражната одлука, потребно е судијата на земјата на спроведување да обезбеди егзекватура. Егзекватурата подразбира признавање на арбитражна одлука и еднаква на правна пресуда може да се изврши или да се изврши.

Правилата за признавање и извршување на странска пресуда се регулирани во Њујоршката конвенција. Оваа конвенција беше усвоена на дипломатска конференција на Обединетите нации на 10 јуни 1958 година во Њујорк. Оваа конвенција првенствено беше склучена за да се регулира и олесни постапката за признавање и извршување на странска правна пресуда меѓу државите договорнички.

Во моментов, конвенцијата во Newујорк има 159 државни партии

Кога станува збор за признавање и извршување врз основа на член V (1) од Њујоршката конвенција, на судијата му е дозволено да има дискреционо овластување во исклучителни случаи. Во принцип, на судијата не му е дозволено да ја испитува или оценува содржината на правната пресуда во случаите кои се однесуваат на признавање и извршување. Сепак, постојат исклучоци во однос на сериозни индиции за суштински недостатоци на правната пресуда, така што тоа не може да се смета за правично судење.

Друг исклучок од ова правило е применлив доколку е доволно веродостојно дека во случај на правично судење, тоа исто така би довело до уништување на правната пресуда. Следниот важен случај на Високиот совет илустрира до кој степен исклучокот може да се користи во секојдневните практики. Главното прашање е дали арбитражната одлука која е уништена од рускиот правен суд сè уште може да ја помине постапката за признавање и извршување во Холандија.

Случајот е за руско правно лице кое е меѓународно оперативно производител на челик по име OJSC Novolipetsky Metalurgiches Kombinat (NLMK). Производителот на челик е најголемиот работодавач во рускиот регион Липецк. Поголемиот дел од акциите на компанијата се во сопственост на рускиот бизнисмен В.С. Лисин. Лисин е сопственик и на пристаништата за претовар во Санкт Петербург и Туапсе.

Лисин има висока позиција во руската државна компанија United Shipbuilding Corporation и има интереси и во руската државна компанија Freight One, која е железничка компанија. Врз основа на Договорот за купопродажба, кој вклучува арбитражна постапка, двете страни се договорија за купување и продавање на акциите на НЛМК на Лисин на НЛМК.

По спор и задоцнето плаќање на куповната цена во име на НЛКМ, Лисин одлучува предметот да го изнесе пред Меѓународниот трговски арбитражен суд при Трговско-индустриската комора на Руската Федерација и бара исплата на куповната цена на акциите, што е според за него 14,7 милијарди рубли. НЛМК во своја одбрана наведува дека Лисин веќе добил аванс што значи дека износот на куповната цена се променил на 5,9 милијарди рубљи.

Март 2011 година е покрената кривична постапка против Лисин под сомнение за измама како дел од трансакцијата со акции со НЛМК и исто така под сомнение за заблуда на Арбитражниот суд во случајот против НЛМК. Сепак, поплаките не доведоа до кривично гонење.

Арбитражниот суд, каде што случајот помеѓу Лисин и НЛМК е изведен, ја осуди НЛМК да плати преостаната куповна цена од 8,9 рубли и ги отфрли првичните барања на двете страни. Откупната цена последователно се пресметува врз основа на половина од куповната цена на Лисин (22,1 милијарди рубли) и пресметаната вредност на НЛМК (1,4 милијарди рубли). Во однос на авансното плаќање, судот ја осуди НЛМК да плати 8,9 милијарди рубли.

Жалбата против одлуката на Арбитражниот суд не е можна и НЛМК, врз основа на претходни сомнежи за измама извршена од Лисин, бараше уништување на арбитражната одлука од Арбитражниот суд на градот Москва. Тоа побарување е отстапено и арбитражната одлука ќе биде уништена.

Лисин нема да се залага за тоа и сака да спроведе налог за зачувување на акциите што ги поседува НЛМК во сопствениот капитал на НЛМК интернационал Б.В. Amsterdam. Уништувањето на оваа пресуда го оневозможи спроведувањето на налогот за зачувување во Русија. Затоа Лисин бара признавање и извршување на арбитражната одлука. Неговото барање е одбиено.

Врз основа на њујоршката конвенција, вообичаено е надлежниот орган на земјата на чијшто правосуден систем се заснова арбитражната одлука (во овој случај руските обични судови) да одлучува во рамките на националните закон, за уништување на арбитражните одлуки. Во принцип, судот за извршување не смее да ги оценува овие арбитражни одлуки. Судот во меѓувремена постапка смета дека арбитражната одлука не може да се изврши, бидејќи таа повеќе не постои.

Лисин поднесе жалба против оваа пресуда во Amsterdam Апелационен суд. Судот смета дека во принцип уништената арбитражна одлука вообичаено нема да биде земена предвид за какво било признавање и извршување освен ако тоа не е исклучителен случај. Постои исклучителен случај ако постојат силни индикации дека пресудата на руските судови нема суштински недостатоци, така што ова не може да се смета за правично судење. На Amsterdam Апелациониот суд не го смета овој конкретен случај како исклучок.

Лисин поднесе жалба против казната против оваа пресуда. Според Лисин, судот исто така не успеал да ја цени дискреционата моќ дадена на судот врз основа на членот V (1) (д) кој испитува дали пресуда за странско уништување може да ја надмине постапката за извршување на арбитражната награда во Холандија. Високиот совет ја спореди автентичната англиска и француска верзија на текстот на Конвенцијата. И двете верзии содржат различно толкување во однос на дискреционата моќ што му е дадена на судот. Англиската верзија на статијата V (1) (д) го наведува следново:

1. Признавањето и извршувањето на наградата може да бидат одбиени, на барање на странката против која е повикана, само ако таа странка му достави на надлежниот орган каде се бара признавање и извршување, доказ дека:

(...)

1. д) Одлуката сè уште не станала обврзувачка за страните, или била издвоена или суспендирана од надлежен орган на земјата во која, или според закон од кои е доделена таа награда“.

Француската верзија на членот V (1) (д) го наведува следново:

„1 Ла извидување и еквивација на ла реченица ne seront refusées, sur requête de la partie contre laquelle elle est invoquée, que si cette partie fournit à l'autorité compétente du pays où la извидување и l'exécution sont requées la preuve:

(...)

1. д) Обезбедување на пресуда, како резултат на приближување на обврските кои треба да се придружат на адвокатите, и да ја одложите суспендираноста на деловните службеници на компаниите за плаќање на лек,, d'après la loi duquel.

Дискреционата моќ на англиската верзија („може да се одбие“) изгледа поширока од француската („ne seront refusées que si“). Високиот совет најде многу различни толкувања во други извори за правилна примена на конвенцијата.

Високиот совет се обидува да ги разјасни различните толкувања со додавање на свои толкувања. Ова значи дека дискреционата моќ може да се примени само кога постои основа за одбивање согласно Конвенцијата. Во овој случај, станува збор за основа за одбивање што се однесуваше на „уништување на арбитражната награда“. На Лисин останува да докаже врз основа на фактите и околностите дека основата за одбивање е неоснована.

Високиот совет целосно го дели ставот на Апелациониот суд. Специјален случај според Високиот суд може да има само кога уништувањето на арбитражната одлука се заснова врз основи што не соодветствуваат со основите за одбивање на членот V (1). Иако на холандскиот суд му е дадена дискреционо право во случај на признавање и извршување, тој сепак не поднесува барање за пресуда за уништување во конкретниот случај. Приговорот на Лисин нема шанси да успее.

Оваа пресуда на Високиот совет дава јасна интерпретација на кој начин членот V (1) од conventionујоршката конвенција треба да се толкува во случај на дискреционо овластување дадена на судот за време на признавањето и извршувањето на пресудата за уништување. Накратко, ова значи дека само во конкретни случаи уништување на пресудата може да се надмине.